A
A/B Testi
Bir kampanya, e-posta, açılış sayfası veya reklam kreatifinin iki (veya daha fazla) varyasyonunu aynı koşullarda farklı kullanıcı segmentlerine göstererek hangi varyasyonun daha iyi performans verdiğini istatistiksel olarak ölçme yöntemidir. Dönüşüm oranı (CR), tıklama oranı (CTR), gelir, sepet ekleme gibi metrikler üzerinden değerlendirilir; örneklem büyüklüğü, test süresi ve tek değişken prensibi (aynı anda tek unsurun değiştirilmesi) sonuç güvenilirliğini belirler.
Above the Fold
Bir sayfa ilk yüklendiğinde, kaydırma yapılmadan görünen üst kısımdır. Bu alan, mesaj netliği, değer önerisi, temel CTA (call-to-action) ve güven unsurlarını (sosyal kanıt, rozetler, kısa vaat) hızlı aktarabilmek için kritik kabul edilir; özellikle açılış sayfalarında ilk izlenimi ve dönüşüm akışını doğrudan etkiler.
Affiliate Marketing (Satış Ortaklığı Pazarlaması)
Ürün/hizmet sahibi (advertiser/merchant) ile yayıncı (affiliate/publisher) arasında, performansa dayalı (genellikle satış, lead veya tıklama) komisyon modeliyle yürüyen pazarlama iş modelidir. Takip linkleri, kupon kodları, postback ve attribution kurallarıyla ölçülür; marka güvenliği, sahte trafik ve iade oranları iyi yönetilmezse kârlılığı bozabilir.
Alt Text (Alternatif Metin)
Görsellerin ne anlattığını arama motorlarına ve ekran okuyuculara açıklayan metindir. Erişilebilirliği artırır; SEO tarafında görsel aramalarda görünürlük sağlayabilir ve sayfanın bağlamsal alaka düzeyini güçlendirebilir; ancak anahtar kelime doldurma yerine açıklayıcı ve doğal bir dille yazılmalıdır.
AMP (Accelerated Mobile Pages)
Mobilde hızlı yükleme hedefiyle geliştirilen, kısıtlı HTML/JS kullanımına dayalı sayfa yaklaşımıdır. Bazı yayıncı türlerinde hız ve dağıtım avantajı sağlayabilse de, ölçüm ve esneklik kısıtları nedeniyle artık daha çok Core Web Vitals optimizasyonu ile yer değiştiren bir yöntem olarak değerlendirilir.
API (Application Programming Interface)
Analitik, reklam, CRM ve otomasyon sistemlerinin veri alışverişini mümkün kılan entegrasyon katmanıdır. Dijital pazarlamada kampanya verisi çekme, offline dönüşüm gönderme, katalog/feed senkronu ve kişiselleştirme gibi kullanım alanlarında kritik rol oynar.
ASO (App Store Optimization)
Mobil uygulamaların App Store/Google Play’de daha görünür olması için başlık, açıklama, anahtar kelimeler, ekran görüntüleri, yorum puanları ve indirme performansı gibi unsurları optimize etme disiplinidir. ASO, uygulama edinimi maliyetini düşürüp organik indirmeleri artırabilir.
Attribution (Atıf)
Bir dönüşümün (satın alma/lead) hangi kanal, kampanya, anahtar kelime, reklam veya temas noktalarıyla ilişkilendirileceğini belirleyen ölçüm yaklaşımıdır. “Son tıklama”, “ilk tıklama”, “doğrusal”, “zaman çürümesi” gibi kurallar veya veri odaklı modeller (DDA) kullanılır; doğru atıf, bütçe optimizasyonu ve kanal karması kararlarının temelidir.
Attribution Window (Atıf Penceresi)
Bir reklam etkileşiminden sonra dönüşümün hangi süre içinde o kampanyaya yazılacağını tanımlayan zaman aralığıdır (ör. 7 gün tıklama, 1 gün görüntülenme). Pencere, kanal türüne ve satın alma döngüsüne göre ayarlanmazsa performans raporları yanıltıcı olabilir.
Audience (Hedef Kitle)
Pazarlama mesajının ulaştırılmak istendiği, demografik/psikografik ve davranışsal özelliklerle tanımlanan kullanıcı grubudur. Segmentasyon, persona ve niyet (intent) analizleriyle daha netleştirilir; kanal seçimi, kreatif dil, teklif (offer) ve hedefleme stratejisi hedef kitle tanımıyla şekillenir.
B
Backlink (Geri Bağlantı)
Bir web sitesinden diğerine verilen bağlantıdır ve SEO’da otorite/itibar sinyali olarak değerlendirilir. Kalite; link veren sayfanın otoritesi, bağlam uygunluğu, bağlantının editoryal doğallığı, anchor text dağılımı ve linkin dofollow/nofollow niteliğine göre değişir; toksik backlink profili manuel işlem veya algoritmik kayıp riskini artırabilir.
Banner Blindness
Kullanıcıların, reklam benzeri görünen alanları (özellikle banner formatlarını) bilinçli ya da bilinçsiz olarak görmezden gelmesi davranışıdır. Bu etki, tasarımın “reklam kalıbına” benzemesiyle güçlenir; yerleşim, kreatif yaklaşım, native formatlar ve değer odaklı mesajlama ile azaltılabilir.
Behavioral Targeting (Davranışsal Hedefleme)
Kullanıcının önceki ziyaretleri, etkileşimleri, içerik tüketimi ve satın alma sinyallerine göre reklam veya içerik gösterimini kişiselleştirme yaklaşımıdır. Çerezler, cihaz kimlikleri, piksel verileri veya birinci taraf veri (first-party data) ile çalışır; gizlilik (KVKK/GDPR), rıza yönetimi ve veri minimizasyonu kritik konulardır.
Benchmark (Kıyas Ölçütü)
Performansı değerlendirmek için kullanılan referans değerlerdir (sektör ortalaması CTR, ortalama dönüşüm oranı gibi). Benchmark, hedef belirleme ve sapma analizi sağlar; ancak iş modeli, ülke, mevsimsellik ve kanal karması farkları nedeniyle bağlamdan kopuk kullanılmamalıdır.
Bounce Rate (Hemen Çıkma Oranı)
Bir kullanıcının siteye gelip başka bir etkileşim gerçekleştirmeden ayrılma oranını ifade eden metriktir. Tanım analitik aracına göre değişebilir (GA4’te etkileşimli oturum yaklaşımı); yüksek bounce her zaman kötü değildir, niyetin “tek sayfada cevap” olduğu senaryolarda normal kabul edilebilir.
Brand Safety (Marka Güvenliği)
Reklamların, markanın değerleriyle çelişen veya riskli içeriklerin yanında görünmesini önlemek için alınan önlemler bütünüdür. Envanter listeleri, kategori hariç tutmaları, doğrulama araçları ve bağlamsal hedefleme ile yönetilir.
Brand Lift (Marka Etkisi Ölçümü)
Reklam maruziyetinin marka farkındalığı, hatırlanırlık, tercih veya satın alma niyeti üzerindeki etkisini ölçmeye yönelik metodolojidir. Genellikle kontrollü anketler, holdout grupları veya platformların brand lift çalışmaları ile yürütülür; performans metriklerini (CPA/ROAS) marka metrikleriyle dengelemek için kullanılır.
Branded Keyword (Marka Anahtar Kelimesi)
Marka adı veya marka varyasyonlarını içeren arama sorgularıdır. SEO’da yüksek dönüşüm niyeti taşır; arama reklamlarında marka kampanyasıyla savunma/koruma stratejisi yürütülür, fakat artımlılık analizi yapılmadan bütçe büyütmek yanıltıcı olabilir.
Breadcrumb (Gezinti Yolu)
Sayfa hiyerarşisini gösteren, kullanıcıya “nerede olduğunu” anlatan navigasyon bileşenidir. UX’i iyileştirir, site içi keşfi artırır; SEO tarafında da yapılandırılmış veri ile SERP’te breadcrumb görünümü mümkün olabilir.
C
CAC (Customer Acquisition Cost / Müşteri Edinme Maliyeti)
Bir müşteriyi kazanmak için yapılan toplam pazarlama ve satış harcamasının kazanılan müşteri sayısına bölünmesiyle hesaplanan maliyet göstergesidir. Kanal bazında CAC takibi, LTV ile birlikte değerlendirildiğinde ölçeklenebilir büyüme ve kârlılık analizinin omurgasını oluşturur.
Call-to-Action (CTA / Eylem Çağrısı)
Kullanıcıdan istenen bir sonraki aksiyonu net biçimde ifade eden buton/metin/bağlantıdır (ör. “Teklif Al”, “Ücretsiz Dene”). CTA’nın konumu, metni, kontrastı, sayfa bağlamı ve kullanıcı niyetiyle uyumu dönüşüm oranını belirgin ölçüde etkiler.
Churn (Müşteri Kaybı)
Belirli bir dönemde aboneliğini iptal eden veya yeniden satın almayan müşteri oranıdır. Özellikle abonelik tabanlı işlerde büyümenin sürdürülebilirliği churn kontrolüne bağlıdır; onboarding, ürün değeri, destek kalitesi ve yeniden etkileşim (retention) kampanyaları ile yönetilir.
Click-Through Rate (CTR / Tıklama Oranı)
Bir reklamın veya arama sonucunun aldığı tıklamanın gösterime oranıdır. CTR; hedefleme doğruluğu, kreatif/başlık cazibesi ve teklif uyumu ile yükselir; fakat kaliteyi tek başına temsil etmez, dönüşüm ve gelir metrikleriyle birlikte yorumlanmalıdır.
Cohort Analizi
Kullanıcıları ilk edinim tarihi, kampanya, kanal veya ilk aksiyon gibi ortak bir özelliğe göre gruplandırıp zaman içindeki davranışlarını (retention, tekrar satın alma, gelir) izleme yöntemidir. Özellikle ürün pazarlaması ve yaşam boyu değer analizlerinde kanal kalitesini ortaya çıkarır.
Content Marketing (İçerik Pazarlaması)
Kullanıcıya değer üreten rehber, sözlük, liste, vaka çalışması, video gibi içeriklerle farkındalık ve talep yaratma yaklaşımıdır. Doğru içerik mimarisi ve dağıtım stratejisi (SEO, sosyal, e-posta) olmadan “yayınlamak” tek başına sonuç üretmez.
Conversion Rate (CR / Dönüşüm Oranı)
Belirli bir hedef aksiyonu gerçekleştiren kullanıcıların toplam ziyaretçi/oturum içindeki oranıdır. Dönüşüm oranı, trafik kalitesi ve sayfa deneyiminin bileşkesi olduğundan kanal kırılımında takip edilmeli; mikro dönüşümlerle desteklenmelidir.
CPC (Cost per Click / Tıklama Başına Maliyet)
Reklam platformlarında her tıklama için ödenen ortalama maliyettir. CPC; teklif stratejisi, kalite puanı, rekabet, hedefleme, kreatif ve açılış sayfası kalitesinden etkilenir; tek başına yeterli değildir, dönüşüm oranı ve CPA ile birlikte yorumlanmalıdır.
CPA (Cost per Acquisition / Edinim Başına Maliyet)
Bir dönüşüm (satın alma, lead, kayıt) başına düşen ortalama maliyettir. CPA, performans pazarlamasında temel optimizasyon hedefidir; ancak dönüşümün kalitesi (ör. satışa dönüşen lead oranı) izlenmeden “ucuz edinim” gerçek değer üretmeyebilir.
CPL (Cost per Lead / Lead Başına Maliyet)
Bir lead’in maliyetini ifade eden KPI’dır. B2B’de yalnız CPL’e odaklanmak yanlış yönlendirebilir; lead kalitesi, satışa geçiş oranı ve pipeline geliri ile birlikte değerlendirilmelidir.
CRO (Conversion Rate Optimization / Dönüşüm Oranı Optimizasyonu)
Kullanıcıların istenen aksiyonu (satın alma, form doldurma, kayıt) gerçekleştirme oranını artırmak için UX, mesajlama, teklif, akış ve güven unsurlarını deney ve veriyle iyileştirme disiplinidir. Analitik, ısı haritası, kullanıcı kaydı, anket ve A/B testleri CRO’nun temel araçlarıdır.
Ç
Çapraz Satış (Cross-Sell)
Kullanıcının mevcut satın alımına tamamlayıcı ürün/hizmet eklemesini sağlama stratejisidir. Ürün öneri algoritmaları, paketler ve checkout aşamasındaki tekliflerle uygulanır; doğru bağlam ve değer sunulmadığında sepet terkini artırabilir.
Çerez (Cookie)
Tarayıcıda saklanan ve kullanıcı oturumu, tercih, ölçüm ve hedefleme için kullanılan küçük veri parçacığıdır. Birinci taraf (first-party) çerezler site sahibi tarafından; üçüncü taraf çerezler reklam/ölçüm sağlayıcıları tarafından set edilir; rıza yönetimi ve veri koruma mevzuatı çerez kullanımında belirleyicidir.
Çıkış Oranı (Exit Rate)
Belirli bir sayfadan siteyi terk eden oturumların oranını ifade eder. Funnel analizlerinde “çıkış noktalarını” görmek için kullanışlıdır; ancak tek başına sorun teşhisi değildir, sayfanın akıştaki rolü ve kullanıcı niyeti dikkate alınmalıdır.
Çok Kanallı Pazarlama (Omnichannel / Multichannel)
Kullanıcıya birden fazla temas noktasında (web, uygulama, e-posta, sosyal medya, mağaza, çağrı merkezi) tutarlı deneyim sunma yaklaşımıdır. Omnichannel, kanallar arası veri ve deneyim entegrasyonunu vurgular; multichannel ise çoğu zaman kanalların paralel yürütülmesi anlamına gelir.
Çok Değişkenli Test (Multivariate Testing)
Aynı anda birden fazla bileşenin (başlık, görsel, CTA vb.) farklı kombinasyonlarını test ederek etkileşim etkilerini ölçme yöntemidir. Trafik ihtiyacı yüksektir; bu nedenle çoğu ekip önce A/B testle en büyük kaldıraçları optimize eder.
D
Data Layer (Veri Katmanı)
GTM gibi etiket yöneticilerinin, sayfadaki olay ve değişkenleri tutarlı şekilde okumasını sağlayan yapılandırılmış veri katmanıdır. E-ticarette ürün, fiyat, kategori, sepet değeri gibi bilgilerin doğru aktarımı ölçüm kalitesini belirler.
Demand Generation (Talep Yaratma)
Pazarın ürün/hizmetinize yönelik farkındalığını ve ilgisini artırarak satış hunisinin üst-orta kısmını besleme faaliyetlerinin bütünüdür. İçerik pazarlaması, etkinlikler, webinar, sosyal kanıt ve PR gibi taktikleri kapsar; ölçümde MQL/SQL kalitesi ve pipeline katkısı öne çıkar.
Display Advertising (Görüntülü Reklamcılık)
Web siteleri ve uygulamalarda banner, native veya rich media formatlarıyla yürütülen reklam modelidir. Hedefleme; ilgi alanı, bağlam, yeniden hedefleme ve demografik sinyallerle yapılır; görünürlük ve brand safety kontrolleri kritik önemdedir.
Domain Authority (Alan Adı Otoritesi)
Bir alan adının genel backlink profili ve otorite algısını ifade etmek için kullanılan, çoğu zaman üçüncü taraf araçların ürettiği skorlara dayanan kavramdır. Resmi bir Google metriği değildir; yine de rekabet analizi ve link inşası önceliklendirmesinde pratik bir proxy olarak kullanılabilir.
Dönüşüm (Conversion)
Bir kullanıcı etkileşiminin iş hedefi açısından değer yaratan aksiyona dönüşmesidir (satın alma, lead, abonelik, demo talebi). Dönüşümler mikro (sepete ekleme, sayfa görüntüleme) ve makro (satın alma) olarak ayrıştırılarak daha iyi optimizasyon yapılır.
Dönüşüm Hunisi (Funnel)
Kullanıcının farkındalıktan satın almaya kadar geçtiği aşamaları (Awareness–Consideration–Conversion gibi) modelleyen çerçevedir. Huninin her aşaması farklı mesaj, içerik ve KPI gerektirir; darboğaz analiziyle nerede kayıp yaşandığı bulunur.
Dwell Time
Kullanıcının arama sonucuna tıklayıp sayfada geçirdiği süreyi ve SERP’e geri dönme davranışını ima eden kullanıcı etkileşim göstergesidir. Doğrudan bir resmi Google metriği olarak sunulmasa da, içerik tatmini ve sayfa kalitesi hakkında dolaylı sinyallerle ilişkilendirilir.
Dynamic Search Ads (DSA / Dinamik Arama Ağı Reklamları)
Google’ın sitenizdeki içerikten yola çıkarak arama sorgularına göre reklam başlığı üretip hedefleme yaptığı kampanya türüdür. Kapsam genişletmede etkilidir; ancak negatif anahtar kelime ve landing page kontrolü yapılmazsa alakasız eşleşmeler maliyeti artırabilir.
E
E-E-A-T (Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness)
Google’ın arama kalite değerlendirme çerçevesinde “deneyim, uzmanlık, otorite ve güven” unsurlarını vurgulayan kavramdır. Özellikle YMYL (para/sağlık/hukuk) konularında kaynak gösterimi, editoryal şeffaflık, yazar profili ve güncellik gibi sinyallerle güçlendirilir.
E-Posta Otomasyonu (Email Automation)
Kullanıcı davranışına veya zamana bağlı tetikleyicilerle (kayıt sonrası hoş geldin, sepet terk, yeniden aktivasyon) otomatik e-posta akışları kurma yaklaşımıdır. Segmentasyon, kişiselleştirme ve teslim edilebilirlik (deliverability) yönetimi başarı için kritiktir.
Engagement Rate (Etkileşim Oranı)
Sosyal medya veya içerik kanallarında kullanıcıların beğeni, yorum, paylaşım, kaydetme, tıklama gibi aksiyonlarının erişim/gösterim bazında oranlanmasıdır. Platforma göre tanım değişebilir; bu nedenle raporlamada kullanılan formül mutlaka belirtilmelidir.
Entity (Varlık / Varlık Tabanlı SEO)
Arama motorlarının bir markayı, kişiyi, yeri veya kavramı “varlık” olarak tanıyıp ilişkilendirmesi yaklaşımıdır. Marka bilgisi, tutarlı isim kullanımı, yapılandırılmış veri ve güvenilir kaynaklarda bahsedilme, entity tabanlı görünürlüğü güçlendirir.
Evergreen Content (Kalıcı İçerik)
Zamana bağlı güncelliğini hızlı kaybetmeyen, uzun süre arama talebi ve değer üreten içerik türüdür (temel kavramlar, rehberler, sözlükler). Periyodik güncelleme ve iç linkleme ile organik trafikte sürdürülebilir büyüme sağlar.
Exit Intent (Çıkış Niyeti)
Kullanıcının sayfadan ayrılmak üzere olduğunu işaret eden davranış sinyallerine göre (fare hareketi, scroll, süre vb.) tetiklenen mesaj/teklif stratejisidir. Pop-up’larda sık kullanılır; aşırı kullanım kullanıcı deneyimini düşürebilir.
Email Deliverability (Teslim Edilebilirlik)
E-postaların gerçekten gelen kutusuna düşme oranını ve spam/engellenme risklerini kapsayan alandır. Liste hijyeni, gönderici itibarı, SPF/DKIM/DMARC ve içerik kalitesi deliverability’nin ana belirleyicileridir.
F
First-Party Data (Birinci Taraf Veri)
Bir markanın doğrudan kendi kanallarından (web, uygulama, CRM, e-posta) topladığı kullanıcı verisidir. Üçüncü taraf çerezlerin zayıfladığı dünyada hedefleme, kişiselleştirme ve ölçüm için stratejik öneme sahiptir; rıza, veri güvenliği ve saklama politikalarıyla yönetilmelidir.
Frequency Capping (Frekans Sınırı)
Bir reklamın aynı kullanıcıya belirli bir süre içinde kaç kez gösterileceğini sınırlama yöntemidir. Aşırı frekans, marka algısını bozup verimi düşürebilir; düşük frekans ise hatırlanırlığı azaltabilir, optimum seviye hedefe ve huninin aşamasına göre değişir.
Funnel Stages (Huni Aşamaları)
TOFU (Top of Funnel), MOFU (Middle of Funnel), BOFU (Bottom of Funnel) gibi sınıflandırmalarla içerik ve kampanyaları niyete göre ayrıştırma yöntemidir. Örneğin TOFU’da bilgilendirici içerik, BOFU’da teklif/karşılaştırma içerikleri daha etkili olur.
Featured Snippet (Öne Çıkan Snippet)
SERP’te, bir sayfadan alınan kısa yanıtın üst bölümde kutu olarak gösterildiği sonuç türüdür. Soru-cevap formatı, madde işaretleri ve net tanımlar, snippet kazanma olasılığını artırabilir; ancak sıfır tıklama davranışını da yükseltebilir.
FOMO (Fear of Missing Out)
Kullanıcının fırsatı kaçırma endişesiyle aksiyona yönelmesini hedefleyen psikolojik tetikleyicidir. Sınırlı stok, süreli teklif ve geri sayım gibi taktiklerle uygulanır; aşırı kullanımı güven kaybına yol açabilir.
Full-Funnel Marketing (Tam Huni Pazarlaması)
Yalnız dönüşüm odaklı alt huni taktikler yerine, farkındalık–değerlendirme–dönüşüm–sadakat aşamalarını birlikte yöneten yaklaşımı ifade eder. Kanal karması, içerik türleri ve KPI seti, huni boyunca farklılaşacak şekilde tasarlanır.
Form Friction (Form Sürtünmesi)
Formların kullanıcıya gereksiz efor yükleyerek dönüşümü düşürmesi durumudur. Alan sayısı, doğrulama hataları, belirsiz etiketler ve mobil kullanım zorlukları sürtünmeyi artırır; progressive profiling ve akıllı varsayılanlar azaltabilir.
G
GA4 (Google Analytics 4)
Google’ın etkinlik (event) tabanlı ölçüm mimarisiyle çalışan analitik ürünüdür. Kullanıcı yolculuğunu cihazlar arası izleme, dönüşüm olayı tanımlama ve keşif (exploration) raporlarıyla analiz etmeyi amaçlar; doğru etiketleme ve olay isimlendirme standardı veri kalitesini belirler.
GEO (Generative Engine Optimization)
Üretken yapay zekâ tabanlı arama/yanıt motorlarında (AI Overviews vb.) görünürlüğü artırmaya yönelik içerik ve yapılandırma optimizasyonudur. Net tanımlar, kaynakça, şemalar, otorite sinyalleri ve alıntılanabilir (citeable) paragraflar GEO’nun pratik bileşenleri olarak öne çıkar.
Growth Marketing (Büyüme Pazarlaması)
Ürün, veri, deney tasarımı ve pazarlama disiplinlerini birleştirerek hızlı öğrenme döngüleriyle büyümeyi optimize eden yaklaşımdır. Deney backlog’u, hipotez, test, ölçüm ve iterasyon kültürüyle çalışır; yalnız edinim değil aktivasyon/retention/referral/revenue aşamalarını da kapsar.
GTM (Google Tag Manager)
Web ve uygulama etiketlerini (analytics, reklam pikselleri, dönüşüm kodları) kod değişikliği ihtiyacını azaltarak yönetmeye yarayan etiket yöneticisidir. Doğru tetikleyici/etiket değişkenleri ve versiyonlama disiplinleri olmadan veri kirliliği yaratabilir.
Geo-Targeting (Coğrafi Hedefleme)
Reklam veya içeriklerin kullanıcı konumuna göre hedeflenmesidir. Yerel kampanyalarda verim sağlar; ancak VPN, yanlış konum verisi veya fazla dar hedefleme hacmi düşürebilir.
Google Business Profile (Google İşletme Profili)
Yerel işletmelerin Google Haritalar ve yerel arama sonuçlarında görünürlüğünü yönetmek için kullandığı profil sistemidir. Kategori seçimi, yorum yönetimi, güncel bilgiler ve içerik paylaşımları yerel SEO performansını etkiler.
Gated Content (Kapılı İçerik)
İçeriğe erişim için form doldurma gibi bir bariyer konulan içerik modelidir. Lead üretiminde etkilidir; ancak erken huni içeriklerinde aşırı kullanımı organik performansı ve kullanıcı memnuniyetini azaltabilir.
H
Heatmap (Isı Haritası)
Kullanıcıların sayfa üzerindeki tıklama, kaydırma ve fare hareketlerini görselleştirerek hangi alanların dikkat çektiğini gösteren analiz aracıdır. CRO süreçlerinde, form alanı sorunlarını, CTA görünürlüğünü ve içerik yerleşimi problemlerini teşhis etmek için kullanılır.
Hreflang
Çok dilli/çok bölgeli sitelerde arama motorlarına hangi dil/bölge varyantının hangi kullanıcıya gösterilmesi gerektiğini bildiren işaretlemedir. Yanlış hreflang, yanlış ülke sayfasının sıralanması veya kopya içerik sinyali üretimi gibi sorunlara yol açabilir.
HTTP Durum Kodları (200/301/302/404/410/500)
Web sunucusunun isteğe verdiği yanıt durumunu ifade eder. SEO açısından 301 kalıcı yönlendirme, 404 bulunamadı, 410 kalıcı kaldırma gibi kodlar tarama ve indeks yönetiminde kritiktir; hatalı yönlendirme zincirleri crawl bütçesini tüketebilir.
Hub Page (Merkez Sayfa)
Belirli bir konu alanındaki alt içeriklere düzenli bağlantılar veren, kullanıcı ve arama motoru için yönlendirici “merkez” sayfa türüdür. Konu kümeleri stratejisinde pillar/hub sayfalar, topical authority inşasının ana taşıyıcılarıdır.
HTML Heading Yapısı (H1–H6)
Sayfanın başlık hiyerarşisini belirleyen yapıdır. Doğru kullanıldığında okunabilirliği ve içerik taramasını iyileştirir; SEO’da içerik konusunun anlaşılmasına yardımcı olur. Bir sayfada genellikle tek bir H1 ve mantıklı alt kırılımlar önerilir.
Hyperlocal Marketing (Hiper Yerel Pazarlama)
Belirli bir mahalle/ilçe gibi dar bölgede hedefleme yapan yerel pazarlama yaklaşımıdır. Google İşletme Profili, yerel içerik, yorumlar ve bölgesel kampanyalarla performans üretir; lokasyon odaklı niyetin yüksek olduğu sektörlerde etkilidir.
I
Impression Share (Gösterim Payı)
Özellikle arama reklamlarında, potansiyel gösterimlerin ne kadarında reklamınızın göründüğünü ifade eden metriktir. Bütçe kısıtı veya reklam sıralaması (rank) nedeniyle kaybedilen pay ayrı raporlanır; büyüme fırsatlarını ve rekabet baskısını anlamaya yardım eder.
Incrementality (Artımlılık)
Bir kampanyanın yarattığı dönüşümlerin, kampanya olmasa da gerçekleşecek dönüşümlerden ne kadar “ek” olduğunu ölçme yaklaşımıdır. Holdout testleri, geo-lift veya randomized deneylerle değerlendirilir; özellikle remarketing ve brand kampanyalarında “gerçek etkiyi” anlamak için kritiktir.
Inbound Marketing (Gelen Pazarlama)
Kullanıcıyı rahatsız eden kesintili reklamlar yerine, değer üreten içerik ve deneyimle kullanıcıyı organik olarak çekmeyi hedefleyen yaklaşımdır. Blog, rehber, sözlük, SEO, e-posta nurturing ve lead scoring gibi bileşenlerle çalışır.
Influencer Marketing (Etkileyici Pazarlama)
Belirli kitlelere güven ilişkisiyle erişen içerik üreticileri aracılığıyla marka mesajı ve tekliflerin yayılmasıdır. Başarı; kitle uyumu, içerik otantikliği, ölçüm (kod/UTM), sözleşme ve marka güvenliği çerçevesiyle belirlenir.
Information Architecture (Bilgi Mimarisi)
Bir sitenin içerik ve sayfa yapısının kullanıcıların kolay keşif yapabileceği şekilde organize edilmesidir. Kategori taksonomisi, menüler, hub sayfalar ve iç linkleme, özellikle SEO ve kullanıcı deneyimi açısından doğrudan etki üretir.
Intent Targeting (Niyet Hedefleme)
Kullanıcının sorgu, içerik tüketimi veya davranış sinyallerinden “ne yapmak istediğini” çıkarıp hedefleme yapma yaklaşımıdır. Arama reklamları yüksek niyetin doğal örneğidir; sosyal ve display’de de ilgi alanı yerine niyet odaklı segmentler daha verimli olabilir.
İ
İç Linkleme (Internal Linking)
Aynı alan adı içindeki sayfalar arasında bağlantı kurma uygulamasıdır. Konu kümeleri (topic clusters), pillar sayfalar ve sözlüklerin desteklenmesinde ana mekanizmadır; link metni (anchor), sayfa hiyerarşisi ve link yoğunluğu site içi otorite akışını etkiler.
İndekslenebilirlik (Indexability)
Bir sayfanın arama motorları tarafından dizine eklenebilme durumudur. robots.txt, meta robots (noindex), canonical, yönlendirmeler, içerik kalitesi ve teknik erişilebilirlik indekslenebilirliği belirler; taranabilirlik (crawlability) ile karıştırılmamalıdır.
İşaretleme (Schema Markup / Yapılandırılmış Veri)
Arama motorlarının sayfa içeriğini daha iyi anlaması için kullanılan yapılandırılmış veri işaretlemeleridir (JSON-LD vb.). FAQ, HowTo, Article, Organization gibi şemalar zengin sonuç (rich result) olasılığını artırabilir; yanlış şema spam sinyali yaratabilir.
İçerik Denetimi (Content Audit)
Mevcut içeriklerin performans, güncellik, niyet uyumu ve kalite açısından sistematik incelenmesidir. Silme/birleştirme/güncelleme kararlarıyla keyword cannibalization azaltılır ve topical authority güçlendirilir.
İçerik Takvimi (Content Calendar)
İçerik üretim ve dağıtım planının zaman ekseninde kurgulanmasıdır. Sezonluk talep, kampanya dönemleri ve konu kümeleriyle hizalanmış bir takvim, hem verimliliği hem de yayın tutarlılığını artırır.
İzleme (Tracking)
Kullanıcı davranışlarını ve kampanya performansını ölçmek için olay/etiket/piksel gibi mekanizmalarla veri toplama sürecidir. Doğru ölçüm; doğru optimizasyon anlamına geldiğinden, izleme mimarisi dijital pazarlamanın temel altyapısıdır.
J
Journey (Müşteri Yolculuğu)
Bir kullanıcının ilk temasından satın alma ve sadakate kadar geçtiği tüm temas noktalarını ve duygusal/işlevsel ihtiyaçlarını ifade eder. Haritalama (journey mapping) ile her adımın sorusu, bariyeri, içeriği ve ölçümü tasarlanır.
JavaScript SEO
Arama motorlarının JavaScript ile üretilen içeriği tarama ve işleme kapasitesine bağlı olarak, SPA/CSR gibi mimarilerde SEO risklerini yöneten yaklaşımdır. Ön render, SSR, doğru linkleme ve indexability kontrolleri kritik önem taşır.
Just-in-Time Content (Anlık Niyet İçeriği)
Kullanıcının o anda karar vermesine yardımcı olan, özellikle MOFU/BOFU aşamasında işe yarayan içerik türüdür. Karşılaştırma, fiyatlandırma, alternatifler ve vaka çalışmaları bu kategoriye girer; dönüşüm etkisi yüksek olabilir.
K
Kanonik Etiket (Canonical)
Birden çok URL’de benzer/aynı içerik olduğunda arama motorlarına “asıl” sayfanın hangisi olduğunu bildiren işaretlemedir. Yinelenen içerik sorunlarını azaltır; yanlış canonical, değerli sayfanın görünürlüğünü kaybettirebilir.
Keyword Cannibalization (Anahtar Kelime Yamyamlığı)
Aynı site içinde birden fazla sayfanın aynı arama niyetini hedefleyerek birbirinin sıralamasını zayıflatması durumudur. Çözüm; içerik birleştirme, net sayfa amaçları, canonical/yönlendirme ve iç link mimarisini iyileştirmeyi içerir.
Keyword Research (Anahtar Kelime Araştırması)
Kullanıcıların arama sorgularını, niyetlerini, rekabeti ve fırsatları analiz ederek içerik ve kampanya planı çıkarma sürecidir. Sadece hacim değil, niyet uyumu ve SERP gerçekliği (hangi içerik türü sıralanıyor) belirleyicidir.
KPI (Key Performance Indicator / Kritik Performans Göstergesi)
Hedefe ilerlemeyi ölçen, yönetilebilir ve karar aldıran ana metriklerdir. Dijital pazarlamada KPI’lar huni aşamasına göre seçilir (TOFU: erişim/etkileşim, BOFU: CPA/ROAS, retention: churn/LTV) ve tek bir “kuzey yıldızı metrik” ile uyumlanır.
Knowledge Panel (Bilgi Paneli)
Google’ın bazı marka/kişi/kurumlar için SERP’te sağ tarafta gösterdiği bilgi kutusudur. Entity sinyalleri, tutarlı marka bilgisi, yapılandırılmış veri ve güvenilir kaynaklarda yer alma ile tetiklenebilir.
KPI Tree (Metrik Ağacı)
Üst seviye hedef metrikten (ör. gelir) başlayıp bunu etkileyen alt metrikleri sistematik olarak bağlayan çerçevedir. Optimizasyonda “hangi kaldıraç nerede” sorusunu netleştirir ve ekip hizalamasını güçlendirir.
Kopya İçerik (Duplicate Content)
Aynı veya çok benzer içeriğin birden fazla URL’de yer alması durumudur. Her zaman “ceza” anlamına gelmese de, indeksleme ve sıralama sinyallerinin bölünmesine yol açabilir; canonical, yönlendirme ve içerik benzersizleştirme ile yönetilir.
L
Landing Page (Açılış Sayfası)
Kampanya trafiğinin yönlendirildiği, tek bir hedefe odaklanmış sayfadır. Mesaj uyumu (ad-message match), hız, güven unsurları, form sürtünmesi ve CTA netliği dönüşüm performansını belirler; çok amaçlı “genel sayfalardan” farklı olarak tek iş hedefi taşır.
Lead (Potansiyel Müşteri Adayı)
İletişim bilgisi bırakmış veya satışa konu bir aksiyon gerçekleştirmiş kullanıcıdır. B2B’de lead kalitesi, kaynak kanal, şirket profili, niyet sinyali ve lead scoring ile değerlendirilir; MQL/SQL ayrımı bu noktada önem kazanır.
Lead Scoring (Lead Skorlama)
Lead’leri davranış ve profil verilerine göre puanlayarak satışa yakınlıklarını ölçme yöntemidir. İçerik tüketimi, e-posta etkileşimi, sayfa ziyaretleri ve firma büyüklüğü gibi sinyallerle çalışır; satış-pazarlama hizalaması için kritiktir.
Link Equity (Link Değeri)
Bağlantıların sayfalar arasında aktardığı otorite değerini ifade eden kavramdır. Site içi linkleme ve backlink profili, link equity’nin dağılımını belirler; “yetim sayfalar” (orphan pages) değer aktarımından yoksun kalır.
Lookalike Audience (Benzer Hedef Kitle)
Mevcut müşteri/ziyaretçi listelerine benzer özellikler taşıyan kullanıcıların platformlar tarafından modellenip hedeflenmesidir. Veri kalitesi ve seed liste büyüklüğü modelin başarısını etkiler; gizlilik ve rıza koşulları gözetilmelidir.
LTV (Lifetime Value / Yaşam Boyu Değer)
Bir müşterinin markaya yaşam döngüsü boyunca sağlayacağı toplam net değeri ifade eder. CAC ile birlikte değerlendirilerek büyümenin kârlı olup olmadığı anlaşılır; abonelik, tekrar satın alma ve çapraz satış stratejileri LTV’yi artırmaya odaklanır.
M
Marketing Automation (Pazarlama Otomasyonu)
E-posta, SMS, push, CRM, segmentasyon ve lead nurturing süreçlerini kural/akış bazında otomatikleştiren sistem ve uygulamalardır. Ölçeklenebilir kişiselleştirme sağlar; ancak veri kalitesi ve doğru olay/etiketleme olmadan yanlış tetiklemeler marka algısını zedeleyebilir.
Marketing Mix (Pazarlama Karması)
Bir markanın hedeflerine ulaşmak için kullandığı kanal, içerik, bütçe ve teklif bileşenlerinin bütünüdür. Dijitalde arama, sosyal, e-posta, içerik, affiliate, influencer gibi kanalların rolü huni aşamasına göre kurgulanır; ölçüm ve atıf modeli karmanın optimizasyonunu belirler.
Marketing Qualified Lead (MQL)
Pazarlama kriterlerine göre satışa göre daha sıcak kabul edilen lead’dir. Skorlama; içerik tüketimi, ziyaret sıklığı, form alanları, firma büyüklüğü ve davranış sinyalleriyle yapılır; MQL tanımı satış-pazarlama hizalamasının (SLA) parçasıdır.
Meta Description
Arama sonuçlarında sayfa başlığının altında görünen açıklama metnidir. Doğrudan sıralama faktörü olmaktan ziyade tıklama oranı (CTR) üzerinde etkisiyle performans katkısı yaratır; sayfanın niyetini yansıtmalı, gereksiz anahtar kelime doldurmadan (keyword stuffing) değer önermelidir.
Meta Title (Title Tag)
Arama sonuçlarında görünen sayfa başlığıdır. Niyet uyumu, okunabilirlik ve tıklama çekiciliği açısından kritik olup, anahtar kelimeyi doğal biçimde içermesi ve marka stratejisiyle tutarlı olması beklenir.
Mobile-First Indexing (Mobil Öncelikli İndeksleme)
Arama motorlarının bir sitenin mobil sürümünü esas alarak tarama ve indeksleme yaptığı yaklaşımdır. Mobilde içerik eksikliği, zayıf UX veya performans sorunları organik görünürlüğü olumsuz etkileyebilir.
Media Buying (Medya Satın Alma)
Reklam envanterinin (arama, sosyal, programatik, yayıncı anlaşmaları) planlanması, satın alınması ve optimize edilmesi sürecidir. Hedefleme, bütçe dağılımı, frekans ve ölçüm doğruluğu medya buying kalitesini belirler.
MMP (Mobile Measurement Partner)
Mobil uygulama kampanyalarının atfını ölçmek ve sahte trafiği azaltmak için kullanılan ölçüm sağlayıcılarıdır. SKAN gibi gizlilik odaklı çerçevelerle uyumluluk ve doğru entegrasyon, kampanya verisinin güvenilirliğini belirler.
N
Native Advertising (Doğal Reklam)
Bulunduğu platformun içerik akışına ve formatına uyum sağlayan reklam modelidir. Banner körlüğünü azaltabilir; ancak “reklam” ibaresi, şeffaflık ve marka güvenliği standartları doğru uygulanmalıdır.
Negative Keyword (Negatif Anahtar Kelime)
Arama reklamlarında istemediğiniz sorgularda reklamınızın görünmesini engelleyen anahtar kelimelerdir. Maliyet kontrolü ve alaka düzeyi için kritik olup, düzenli arama terimleri raporu analiziyle güncellenmelidir.
Nofollow / Sponsored / UGC
Bağlantıların arama motorlarına aktaracağı sinyali sınırlamak için kullanılan link nitelikleridir. Reklam/affiliate bağlantılarında “sponsored”, kullanıcı üretimi içerikte “ugc”, güvenilmeyen bağlantılarda “nofollow” kullanımı, link politikaları açısından önemlidir.
NPS (Net Promoter Score)
Müşteri sadakati ve tavsiye etme eğilimini ölçen skorlamadır. Dijital pazarlamada retention ve referral stratejilerinin etkinliğini izlemek için kullanılabilir; tek başına değil, davranışsal metriklerle birlikte yorumlanmalıdır.
Nurturing (Besleme / Lead Nurturing)
Lead’leri satın almaya hazırlamak için aşamalı içerik ve iletişim akışlarıyla geliştirme sürecidir. Segmentasyon ve niyet uyumu olmadan nurturing, spam algısı yaratabilir; hedef, doğru kişiye doğru içerikle güven inşa etmektir.
Newsjacking
Gündemdeki bir olay/haberi markanın bağlamına uyarlayarak hızlı içerik veya kampanya üretme taktiğidir. Zamanlama ve bağlam uyumu kritik; hassas konularda itibar riski yüksek olduğundan marka güvenliği filtresi gerektirir.
O
Offer (Teklif)
Kullanıcının eyleme geçmesi için sunulan değer paketidir (indirim, ücretsiz deneme, demo, rehber). Aynı ürün farklı teklif kurgularıyla farklı hunilerde daha iyi çalışabilir; teklif, mesaj ve hedefleme birlikte optimize edilmelidir.
On-Page SEO (Sayfa İçi SEO)
Bir sayfanın başlık, heading yapısı, içerik derinliği, iç linkleme, görsel optimizasyon, şema işaretleme ve UX gibi unsurlarını arama niyetine göre optimize etme çalışmasıdır. Teknik SEO’ya göre daha çok içerik ve sayfa deneyimi boyutuna odaklanır.
Organic Traffic (Organik Trafik)
Reklamsız arama sonuçlarından gelen kullanıcı trafiğidir. Sürdürülebilir büyüme için içerik kalitesi, teknik sağlamlık, link profili ve konu otoritesi (topical authority) gerekir; dalgalanmalara karşı düzenli güncelleme ve kalite denetimi önemlidir.
ORM (Online Reputation Management / Online İtibar Yönetimi)
Marka hakkında internette oluşan algıyı izleme ve yönetme disiplinidir. Yorumlar, sosyal medya, şikâyet platformları ve arama sonuçları üzerinden yürütülür; kriz iletişimi, SEO ve içerik stratejisiyle iç içedir.
Organic Social (Organik Sosyal Medya)
Ücretli destek olmadan sosyal medya kanallarında içerik yayınlayarak erişim ve etkileşim üretme yaklaşımıdır. Algoritmalar nedeniyle dalgalı olabilir; topluluk yönetimi ve içerik tutarlılığı organik sosyalin temel kaldıraçlarıdır.
Owned Media (Sahip Olunan Medya)
Markanın kontrol ettiği kanallar (web sitesi, blog, e-posta listesi, uygulama) üzerinden iletişim yürütmesidir. Uzun vadede maliyet-etkin ve sürdürülebilir büyüme sağlar; içerik mimarisi ve veri altyapısı kritik önemdedir.
Ö
Ölçümleme (Measurement Framework)
Hedeflerin, KPI’ların, olayların (events), etiketlerin, raporların ve sorumlulukların yapılandırıldığı ölçüm sistematiğidir. “Ne ölçeceğiz, neden ölçeceğiz, hangi araçla, hangi sıklıkla” soruları netleşmeden yapılan optimizasyonlar hatalı karar riskini büyütür.
Özgün Değer Önerisi (UVP / Unique Value Proposition)
Markanın hedef kitlesine “neden seni seçmeliyim?” sorusunun net cevabını veren, farklılaştırıcı vaadidir. Açılış sayfası kopyası, reklam mesajı ve ürün konumlandırması UVP etrafında tutarlı olmalıdır.
Öneri Motoru (Recommendation Engine)
Kullanıcı davranışlarına göre ürün/içerik önerileri üreten sistemdir. E-ticarette sepet ortalamasını ve dönüşümü artırabilir; önerilerin alaka düzeyi ve “aşırı kişiselleştirme” algısı dengelenmelidir.
Önceliklendirme (ICE/RICE Skorlaması)
Deney ve optimizasyon backlog’unu etki, güven ve efor (ICE) veya erişim, etki, güven, efor (RICE) gibi çerçevelerle sıralama yaklaşımıdır. Büyüme ekiplerinde kaynakların en yüksek getirili işlere ayrılmasını sağlar.
P
PageSpeed / Core Web Vitals
Sayfa deneyimini ölçen performans metrikleri setidir (LCP, INP, CLS gibi). Hız ve etkileşim akıcılığı hem kullanıcı memnuniyetini hem de SEO performansını etkileyebilir; görsel optimizasyonu, kaynak yükleme stratejileri ve gereksiz script azaltımı ana iyileştirme alanlarıdır.
Paid Social (Ücretli Sosyal Medya)
Sosyal medya platformlarında hedefleme ve açık artırma mekanizmalarıyla yürütülen reklam faaliyetidir. Kreatif testleri, hedefleme katmanları ve dönüşüm optimizasyonu ile ölçeklenir; ölçümde atıf penceresi ve gizlilik kısıtları dikkate alınmalıdır.
PPC (Pay Per Click / Tıklama Başına Ödeme)
Reklamverenin tıklama başına ödeme yaptığı performans reklam modeli için kullanılan genel terimdir. Arama reklamları, sosyal medya reklamları ve display ağlarında farklı açık artırma dinamikleri olsa da temel mantık teklif, kalite ve hedefleme birleşimiyle maliyet/verim optimizasyonudur.
Programmatic Advertising (Programatik Reklamcılık)
Reklam envanterinin otomatik açık artırmalarla (RTB) ve hedefleme kurallarıyla satın alındığı ekosistemdir. DSP/SSP, veri segmentleri ve brand safety kontrolleriyle yönetilir; görünürlük (viewability), sahte trafik ve bağlam uygunluğu takip edilmelidir.
Performance Max (PMax)
Google’ın farklı envanterlerini (Search, YouTube, Display, Discover vb.) tek kampanyada birleştiren, varlıklar (asset) ve hedeflerle çalışan kampanya türüdür. Doğru sinyal (audience), feed kalitesi ve varlık seti yönetimi olmadan kontrol kaybı ve verimsiz harcama riski oluşabilir.
Personalization (Kişiselleştirme)
Kullanıcıya içerik, teklif veya deneyimi segment/niyet verisine göre uyarlama yaklaşımıdır. Birinci taraf veri, davranış sinyalleri ve test kültürüyle güçlenir; “kişiselleştirme” ile “mahremiyet” dengesi gözetilmelidir.
Pixel (Piksel)
Reklam platformlarının dönüşüm ve hedefleme verisi toplaması için sitenize eklenen izleme kodudur. Doğru olay eşlemesi ve rıza yönetimi olmadan veri kaybı ve yanlış optimizasyon oluşur.
R
Redirect (Yönlendirme)
Bir URL’nin başka bir URL’ye taşınmasıdır. 301 (kalıcı) yönlendirme SEO değeri aktarımı için yaygın kullanılır; 302 (geçici) yanlış kullanılırsa indeksleme ve otorite akışı sorunları doğabilir.
Remarketing / Retargeting (Yeniden Pazarlama)
Siteyi ziyaret etmiş veya belirli aksiyonlar almış kullanıcılara yeniden reklam göstererek dönüşümü artırma taktiğidir. Mesaj sıralaması (sequencing), frekans kontrolü ve hariç tutma (exclusion) olmadan “rahatsız edici takip” algısı oluşturabilir; artımlılık testleri ile gerçek katkı ölçülmelidir.
ROAS (Return on Ad Spend)
Reklam harcamasına karşılık elde edilen gelirin oranıdır (Gelir / Reklam Harcaması). E-ticarette sık kullanılır; brüt kâr marjı ve iade oranları hesaba katılmadan takip edilirse yanıltıcı olabilir, bu nedenle kârlılık temelli metriklerle (POAS, contribution margin) birlikte değerlendirilmesi önerilir.
Robots.txt
Arama motoru botlarına sitenin hangi bölümlerinin taranabileceğini söyleyen yönerge dosyasıdır. Yanlış kural, kritik sayfaların taranmasını engelleyebilir; robots.txt “tarama”yı etkiler, indekslemeyi tamamen garanti etmez.
Revenue Attribution (Gelir Atfı)
Gelirin hangi kanal/kampanya/temas noktalarına yazılacağını belirleyen raporlama yaklaşımıdır. Özellikle çok kanallı büyümede “hangi harcama gerçekten gelir üretiyor” sorusuna daha doğru yanıt vermeyi amaçlar.
RFM Analizi
Recency (son satın alma), Frequency (sıklık), Monetary (harcama) boyutlarıyla müşteri segmentasyonu yapan yöntemdir. CRM ve e-posta pazarlamasında kişiselleştirme ve yeniden aktivasyon stratejilerini güçlendirir.
S
Search Intent (Arama Niyeti)
Kullanıcının bir sorguyu yaparken asıl hedeflediği amacı ifade eder (bilgi edinme, karşılaştırma, satın alma, navigasyon). İçerik türü (rehber, liste, ürün sayfası), başlık kurgusu ve CTA, niyetle uyumlu değilse sıralama ve dönüşüm performansı düşer.
SEM (Search Engine Marketing / Arama Motoru Pazarlaması)
Arama motorlarında görünürlük kazanmak için yapılan ücretli (PPC) ve bazen bütünleşik (SEO+PPC) çalışmaları kapsayan terimdir. Pratikte SEM çoğu zaman Google Ads/Bing Ads gibi arama reklamlarını ifade eder; anahtar kelime stratejisi ve reklam metni/landing page uyumu esastır.
SEO (Search Engine Optimization / Arama Motoru Optimizasyonu)
Web sitesinin arama motorlarında daha görünür olması için teknik yapı, içerik kalitesi, iç link mimarisi ve otorite (backlink) sinyallerini optimize etme disiplinidir. Modern SEO; niyet, deneyim, içerik derinliği ve güven sinyallerini birlikte ele alır.
SERP (Search Engine Results Page)
Arama motoru sonuç sayfasıdır. Featured snippet, People Also Ask, yerel paket, video sonuçları gibi SERP özellikleri görünürlüğü değiştirir; “sıralama” kadar “SERP alanı” (pixel share) da önem kazanır.
Sitelinks
Arama sonuçlarında ana sonucun altında görünen ek site bağlantılarıdır. Bilgi mimarisi, iç linkleme, marka aramaları ve site otoritesi ile tetiklenebilir; kullanıcıya doğrudan önemli sayfalara geçiş sağlayarak CTR ve kullanıcı deneyimini iyileştirir.
SQL (Sales Qualified Lead)
Satış ekibinin kriterlerine göre görüşmeye uygun, satın alma ihtimali daha yüksek lead’dir. SQL’e geçiş, lead nurturing ve skorlama kalitesinin göstergesidir; pazarlama-satış ortak tanımları (SLA) olmadan SQL kalitesi tartışmalı hale gelir.
Segmentation (Segmentasyon)
Kitleyi davranış, demografi, niyet, satın alma geçmişi veya değer (LTV) gibi kriterlerle alt gruplara ayırma yöntemidir. Doğru segmentasyon, kişiselleştirme ve bütçe verimliliğinin temelidir.
Server-Side Tracking (Sunucu Taraflı İzleme)
Verinin tarayıcıdan değil, sunucu üzerinden analitik ve reklam platformlarına iletilmesidir. Çerez kısıtları ve adblock etkisini azaltabilir; ancak kurulum karmaşıklığı ve veri yönetişimi gerektirir.
Share of Voice (SOV / Ses Payı)
Bir markanın belirli bir kanalda/anahtar kelime setinde toplam görünürlük içindeki payını ifade eder. SEO’da sıralama ve SERP özellikleri; reklamlarda gösterim payı üzerinden ölçülebilir ve rekabet baskısını anlamaya yarar.
SLA (Service Level Agreement) – Pazarlama/Satış
Pazarlama ve satış ekiplerinin lead tanımı, hız hedefleri ve takip sorumluluklarını netleştiren anlaşma çerçevesidir. Lead kalitesi tartışmalarını azaltır ve pipeline verimini artırır.
Ş
Şema (Schema.org) – FAQ/HowTo/Article
Sayfanın türünü ve içeriğin yapısını arama motorlarına makine okunur biçimde anlatan işaretleme standardıdır. Uygun şema kullanımı, zengin sonuçlar ve daha iyi içerik anlama sağlayabilir; ancak gerçek içerikle uyumsuz işaretleme spam olarak değerlendirilebilir.
Şikâyet Oranı (Spam Complaint Rate)
E-posta pazarlamasında alıcıların “spam” şikâyeti verme oranıdır. Deliverability üzerinde doğrudan etkisi vardır; listeleri izinsiz büyütme, alakasız segmentler ve sık gönderim şikâyet oranını yükseltir.
Şirket Profili (ICP / Ideal Customer Profile)
B2B pazarlamada, en iyi müşteriyi tanımlayan şirket düzeyi kriterlerdir (sektör, çalışan sayısı, gelir, teknoloji yığını). Hedefleme, lead scoring ve içerik stratejisi ICP ile hizalandığında satış verimi artar.
Şüpheli Trafik (Invalid Traffic / IVT)
Gerçek kullanıcı davranışını temsil etmeyen, bot veya sahte etkileşim kaynaklı trafiktir. Programatik ve performans kampanyalarında bütçeyi boşa harcatabilir; doğrulama araçları, filtreler ve anomali analiziyle yönetilir.
T
Technical SEO (Teknik SEO)
Taranabilirlik (crawlability), indekslenebilirlik, site hızı, mobil uyumluluk, yapılandırılmış veri, URL yapısı ve hata yönetimi gibi teknik unsurlara odaklanan SEO alanıdır. İçerik ne kadar iyi olursa olsun, teknik engeller varsa organik görünürlük sınırlanır.
Topical Authority (Konu Otoritesi)
Bir sitenin belirli bir konu alanında kapsamlı, tutarlı ve güvenilir içerik ağıyla uzmanlık algısı oluşturmasıdır. Konu kümeleri, pillar içerikler, sözlükler ve stratejik iç linkleme ile güçlendirilir; “tekil iyi içerik” yerine “iyi örülmüş içerik ekosistemi” hedeflenir.
Tracking Pixel (İzleme Pikseli)
Bir sayfaya eklenen küçük kod parçası ile ziyaret, dönüşüm ve yeniden hedefleme verilerini platformlara gönderen mekanizmadır. Doğru tetikleyici ve rıza yönetimi olmadan veri doğruluğu bozulur; ayrıca gizlilik mevzuatına uyum gerektirir.
Topic Cluster (Konu Kümesi)
Merkez (pillar) içerik etrafında, alt konuları kapsayan ve iç linklerle birbirine bağlı içerik mimarisidir. Hem kullanıcı öğrenme yolunu hem de arama motoru “kapsam” algısını güçlendirir.
Total Addressable Market (TAM)
Bir ürünün teorik olarak erişebileceği toplam pazar büyüklüğüdür. Pazarlama stratejisinde hedefleme, bütçe ve büyüme beklentilerini gerçekçi kurgulamak için SOM/SAM ile birlikte kullanılır.
Traffic Source (Trafik Kaynağı)
Kullanıcıların siteye hangi kanal üzerinden geldiğini ifade eder (organik, ücretli, sosyal, referral, e-posta). Doğru UTM ve kanal sınıflandırması olmadan kaynak bazlı optimizasyon hatalı karar üretebilir.
U
UTM Parametreleri
Kampanya trafiğini analiz araçlarında kanal/kampanya/kreatif bazında ayırt etmek için URL’ye eklenen parametrelerdir (utm_source, utm_medium, utm_campaign vb.). Tutarlı isimlendirme standardı olmazsa raporlar dağılır; özellikle e-posta, sosyal ve affiliate trafiğinde vazgeçilmezdir.
UX (User Experience / Kullanıcı Deneyimi)
Kullanıcının bir ürün veya sayfa ile etkileşimindeki algı, akıcılık ve memnuniyet bütünüdür. Dijital pazarlamada UX; dönüşüm oranı, marka algısı ve SEO metrikleriyle (sayfa deneyimi, etkileşim) iç içe geçer.
Unique Selling Proposition (USP)
Markanın rekabete göre benzersiz satış vaadini tanımlayan ifadedir. UVP ile yakın kavramdır; USP çoğu zaman “farklılaştırıcı özellik/kanıt” vurgusunu daha net taşır ve kampanya mesajlamasına doğrudan bağlanır.
URL Yapısı (URL Structure)
Kısa, okunabilir ve hiyerarşik URL’ler kullanıcı deneyimini ve taramayı kolaylaştırır. Parametre karmaşası, gereksiz dizinler ve tutarsız slug kullanımı indeksleme ve ölçüm zorluklarına yol açabilir.
User Generated Content (UGC / Kullanıcı Üretimi İçerik)
Kullanıcıların marka hakkında ürettiği içeriklerdir (yorumlar, fotoğraflar, videolar). Sosyal kanıt ve güven üretir; moderasyon ve marka güvenliği süreçleri olmazsa itibar riski doğabilir.
Ü
Ücretli Arama (Paid Search)
Arama motorlarında reklam açık artırmasıyla yapılan, genellikle sorgu bazlı hedeflemeye dayanan performans kanalını ifade eder. Niyet yüksek olduğunda verimlilik artar; ancak rekabet ve CPC yükselişi nedeniyle landing page kalitesi ve dönüşüm optimizasyonu kritik hale gelir.
Ürün Beslemesi (Product Feed)
E-ticarette ürün verilerinin (başlık, fiyat, stok, görsel) Google Merchant Center gibi platformlara düzenli aktarımıdır. Feed kalitesi, Shopping kampanyaları ve dinamik remarketing performansını belirler; kategori eşleşmesi ve veri doğruluğu özellikle önemlidir.
Ürün Sayfası Optimizasyonu (PDP Optimization)
Ürün detay sayfalarında (PDP) görsel, açıklama, fiyat/teslimat bilgisi, yorumlar ve CTA yerleşimi gibi unsurları optimize ederek dönüşümü artırma çalışmasıdır. SEO ve CRO birlikte ele alınır; özellikle arama niyeti yüksek trafikte etkisi büyüktür.
Üst Satış (Upsell)
Kullanıcıyı daha yüksek paket, daha gelişmiş ürün veya ek özellik satın almaya yönlendirme stratejisidir. Değer net anlatılmazsa ters tepebilir; doğru segment ve zamanlama ile LTV artırmanın etkili yollarından biridir.
Üyelik Dönüşümü (Activation)
Kullanıcının kayıt sonrası üründe “ilk değer anı”na ulaşmasıdır. Activation metrikleri, edinim kalitesini ve onboarding başarısını ölçer; düşük activation, reklam bütçesi artsa bile büyümeyi sınırlar.
V
Viral Loop (Viral Döngü)
Ürünün veya kampanyanın, kullanıcıların doğal olarak başka kullanıcıları davet etmesini sağlayan büyüme mekanizmasıdır. Davet ödülü, paylaşım motivasyonu ve ürünün çekirdek değerinin paylaşılabilirliği viral döngünün gücünü belirler; ölçümde K-faktörü ve davet dönüşüm oranı kullanılır.
Viewability (Görünürlük)
Display/video reklamın gerçekten kullanıcı ekranında “görülebilir” şekilde gösterilme oranıdır. Metrik tanımları sektör standartlarına dayanır; düşük viewability, bütçenin “gösterilmiş gibi” raporlanıp gerçekte etki yaratmamasına neden olabilir.
Value Proposition (Değer Önerisi)
Ürünün kullanıcıya sağladığı ana faydayı ve farklılaştırıcı yönünü net biçimde ifade eden çerçevedir. Açılış sayfaları, reklam mesajı ve ürün konumlandırması değer önerisiyle tutarlı olmazsa dönüşüm düşer.
Voice Search (Sesli Arama)
Kullanıcıların sorgularını sesle yaptığı arama davranışıdır. Soru-cevap formatı, doğal dil ve yerel niyet (near me) içerikleri sesli arama görünürlüğünü artırabilir; yapılandırılmış veri de destekleyici olabilir.
View-Through Conversion (Görüntülenme Sonrası Dönüşüm)
Kullanıcının reklamı görüp tıklamadan daha sonra dönüşüm gerçekleştirmesi durumunda atfedilen dönüşüm türüdür. Özellikle görüntülü/video kampanyalarda önemlidir; artımlılık testleri olmadan aşırı değerlenme riski taşır.
Y
YMYL (Your Money or Your Life)
Kullanıcının sağlığı, güvenliği, finansı veya yaşam kalitesini etkileyebilecek içerik kategorisidir. Arama kalite değerlendirme süreçlerinde daha yüksek güven ve uzmanlık standardı beklenir; kaynakça, editoryal denetim ve güncellik bu tür içeriklerde daha kritik hale gelir.
Yeniden Etkileşim (Re-engagement)
Uzun süre pasif kalmış kullanıcıları e-posta, push, özel teklif veya içerik serileriyle tekrar aktif hale getirme sürecidir. Segmentasyon ve doğru zamanlama yapılmazsa gereksiz iletişim yükü doğurabilir; churn azaltma stratejilerinin temel bileşenidir.
Yönlendiren Trafik (Referral Traffic)
Başka sitelerden bağlantı yoluyla gelen trafiktir. PR, iş ortaklıkları ve içerik dağıtımı referral trafiği artırır; kaliteli referral kaynakları marka güveni ve SEO sinyalleri açısından da fayda sağlayabilir.
Yorum Yönetimi (Review Management)
Google, pazar yerleri ve sosyal platformlardaki kullanıcı yorumlarını izleme, yanıtlama ve iyileştirme süreçleridir. Yerel SEO ve dönüşüm üzerinde güçlü etkisi vardır; olumsuz yorumlara hızlı ve çözüm odaklı yanıt kritik önemdedir.
Yinelenen Anahtar Kelime (Keyword Duplication)
Kampanya veya içerik planında aynı anahtar kelimelerin gereksiz tekrarla birden fazla hedefte kullanılmasıdır. Reklamda iç rekabet (self-competition) maliyeti artırabilir; SEO’da cannibalization riskini büyütür.
Z
Zero-Click Search (Sıfır Tıklama Araması)
Kullanıcının arama sonuç sayfasında (SERP) cevabı alıp siteye tıklamadan ayrıldığı arama davranışıdır. Featured snippet, bilgi paneli, AI yanıtları gibi SERP özellikleri bunu artırır; strateji olarak markalanma, alıntılanabilir içerik ve farklı SERP alanlarına (video, görsel, PAA) oynama önem kazanır.
Zengin Sonuç (Rich Results)
Yapılandırılmış veri ve SERP özellikleri sayesinde standart mavi bağlantıdan daha fazla alan kaplayan sonuç formatlarıdır (FAQ, yıldız puanı, ürün bilgisi vb.). CTR artışı sağlayabilir; ancak uygun şema, kaliteli içerik ve politika uyumu gerektirir.
Ziyaretçi Segmenti (Visitor Segment)
Analitik araçlarda belirli koşulları sağlayan kullanıcı gruplarını filtreleyerek analiz yapma yöntemidir. Yeni/kayıtlı kullanıcı, organik trafik, belirli kampanya gibi segmentler; davranış farklarını ve optimizasyon fırsatlarını netleştirir.
Zaman Serisi Analizi (Time Series Analysis)
Trafik, dönüşüm ve gelir gibi metriklerin zaman içinde trend, mevsimsellik ve anomali açısından analiz edilmesidir. Kampanya etkisi, algoritma güncellemeleri veya site değişikliklerinin performans yansımalarını okumada kullanılır.
🗓️ Yayınlanma Tarihi: 13 Ocak 2026
🔄 Son Güncelleme Tarihi: 13 Ocak 2026
🎯 Kimler için: Bu sözlük; dijital pazarlamaya yeni başlayanlar, kavramları sistematik biçimde öğrenmek isteyen öğrenciler, SEO ve performans pazarlaması alanında çalışan profesyoneller, içerik üreticileri, girişimciler ve dijital projelerini daha bilinçli yönetmek isteyen işletme sahipleri için hazırlanmıştır. Temel terimleri hızlıca anlamak isteyen okuyucular kadar, kavramlar arasındaki ilişkileri görerek bilgisini derinleştirmek isteyen ileri seviye kullanıcılar için de referans niteliği taşır.
İçerik Bilgisi
Invictus Wiki editoryal ekibini temsil eden kolektif bir yazarlık imzasıdır. IW imzasıyla yayımlanan içerikler; çok kaynaklı araştırma, editoryal inceleme ve tarafsızlık ilkeleri doğrultusunda hazırlanır.
