Bilgi Güçtür!
Devletler, siyasi egemenliğe sahip kurumsal yapılardır. Bu alt kategori; devlet türleri, yönetim biçimleri ve siyasi organizasyonları ele alır. Siyasal yapıların tarihsel gelişimi ansiklopedik biçimde sunulur.
Ana Fikir OECD, açılımıyla Organisation for Economic Co-operation and Development, Türkçede yaygın adıyla Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı, hükümetlerin daha iyi ekonomi, eğitim, vergi, çevre, istihdam, yönetişim ve kalkınma politikaları geliştirmesine yardımcı olan uluslararası bir kuruluştur. OECD bir dünya hükümeti değildir. Üye ülkelerin üzerinde doğrudan bağlayıcı siyasi otoriteye sahip değildir. Buna rağmen küresel politika üretiminde […]
Osmanlı İmparatorluğu, yalnızca uzun ömürlü bir hanedan devleti ya da ardı ardına savaşlar kazanmış bir askerî güç değildi. Yaklaşık altı yüzyıla yayılan varlığı boyunca Avrupa, Asya ve Afrika’nın kesişim alanında hüküm süren; şehirler, limanlar, ticaret yolları, hukuk düzenleri, vergi sistemleri, vakıf kurumları, saray bürokrasisi, dinî topluluklar, sanat üretimi ve gündelik yaşam pratikleri üzerinden çok katmanlı […]
Devletler neden savaşır? Bu soru, ilk bakışta kolay bir cevap istiyormuş gibi görünür. Toprak için deriz, güç için deriz, din için deriz, kaynak için deriz, güvenlik için deriz. Bunların her biri bazen doğrudur. Ama hiçbirisi tek başına yeterli değildir. Çünkü savaş, çoğu zaman tek bir nedenin değil, biriken gerilimlerin, karşılıklı korkuların, yanlış hesapların ve siyasal […]
Amerika Birleşik Devletleri (ABD), federal bir cumhuriyet olarak örgütlenmiş 50 eyaletten oluşur. Bu sistemde “egemenlik” tek bir merkezde toplanmaz; federal hükümet ile eyalet yönetimleri arasında paylaştırılır. Her eyaletin kendi anayasası, valisi, mahkemeleri ve yasama organı (çoğunlukla iki meclisli) bulunur. Buna rağmen tüm eyaletler, ABD Anayasası’nın üstünlüğünü kabul eder ve federal hukukla çelişen eyalet düzenlemeleri geçersiz […]
Tarih, sadece sakin nehirlerin aktığı barış dönemlerinden ibaret değildir; o nehirlerin yatağını değiştiren asıl güç, meydanlarda patlayan barut, çeliklerin birbirine çarparken çıkardığı ses ve bir komutanın dudaklarından dökülen tek bir emirdir. İnsanlık hafızası, kütüphanelerde tozlanan anlaşma metinlerinden ziyade, kaderin tayin edildiği o puslu sabahları hatırlar. Bazı sabahlar vardır ki, güneş doğarken dünya eski düzenin sancılarını […]
Genel Tanım Almanya Anayasası, resmî adıyla Grundgesetz für die Bundesrepublik Deutschland (Almanya Federal Cumhuriyeti Temel Yasası), Almanya’nın anayasal düzenini, devlet yapısını, temel hak ve özgürlükleri belirleyen en üst hukuk normudur. 23 Mayıs 1949 tarihinde yürürlüğe giren Grundgesetz, Almanya’da hukuk devletinin, demokratik düzenin ve federal sistemin temelini oluşturur. Grundgesetz, yalnızca devletin nasıl yönetileceğini tanımlayan teknik bir […]
Uluslararası ilişkiler, yalnızca devletler arasında imzalanan anlaşmalardan ya da zirve fotoğraflarından ibaret değildir. Savaşlardan barış süreçlerine, enerji hatlarından yaptırımlara, ittifaklardan vekâlet çatışmalarına kadar uzanan geniş bir alanı kapsar. Bu alanın dili ise çoğu zaman karmaşık, teknik ve bağlamdan koparıldığında kolayca yanlış anlaşılabilen kavramlarla örülüdür. “Caydırıcılık”, “egemenlik”, “yumuşak güç” ya da “uluslararası meşruiyet” gibi terimler; yalnızca […]
Dünya nüfusu yalnızca bir sayı değildir; insanlığın biyolojik, ekonomik, kültürel ve teknolojik hikâyesinin en somut göstergelerinden biridir. Gezegen üzerinde kaç kişinin yaşadığı sorusu, aynı zamanda şu soruları da içerir: Ne kadar tüketiyoruz? Ne kadar üretiyoruz? Kaynaklarımız ne kadar dayanır? Ve birlikte nasıl yaşayacağız? Bugün dünya nüfusu yaklaşık 8,2–8,3 milyar civarındadır. Ancak bu rakamın asıl önemi […]
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Doğu Akdeniz’de Kıbrıs Adası’nın kuzey kesiminde yer alan, kendi idari yapısı, kurumları ve ekonomik sistemi bulunan bir devlettir. Başkenti Kuzey Lefkoşa olan ülke; tarihsel mirası, eğitim ve turizm odaklı ekonomisi ve uluslararası statüsü nedeniyle bölgesel siyasetin önemli başlıklarından biridir. Temel Bilgiler Resmî Adı: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kıta / Bölge: […]
Türk vatandaşları için vize uygulamaları ve yurt dışına çıkışlarında tabi olacakları vize rejimi; gidilecek ülkeye, seyahat amacına ve kullanılan pasaport türüne göre değişmektedir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının dört farklı pasaport türü bulunur: umuma mahsus (bordo), hususi (yeşil), hizmet (gri) ve diplomatik (siyah) pasaport. Her ülke, bu pasaport türleri için farklı vize muafiyeti veya vize yükümlülüğü uygulayabilmektedir. […]
Kongo Cumhuriyeti, resmî adıyla Kongo Cumhuriyeti, Orta Afrika’da yer alan; geniş tropikal ormanları, petrol temelli ekonomisi ve çok etnili toplumsal yapısıyla dikkat çeken bir devlettir. Başkenti Brazzaville’dir. Temel Bilgiler Resmî Adı: Kongo Cumhuriyeti Kıta / Bölge: Afrika, Orta Afrika / Kongo Havzası Başkent: Brazzaville Yönetim Biçimi: Başkanlık sistemi Resmî Dil: Fransızca (yerel diller geniş […]
Kuzey Makedonya, resmî adıyla Kuzey Makedonya Cumhuriyeti, Balkanlar’da yer alan; dağlık coğrafyası, çok kültürlü toplumsal yapısı ve bölgesel geçiş konumuyla dikkat çeken bir devlettir. Başkenti Üsküp’tür. Temel Bilgiler Resmî Adı: Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Kıta / Bölge: Avrupa, Güneydoğu Avrupa / Balkanlar Başkent: Üsküp (Skopje) Yönetim Biçimi: Parlamenter cumhuriyet Resmî Dil: Makedonca; Arnavutça geniş ölçüde […]
Kuzey Kore, resmî adıyla Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (KDHC), Doğu Asya’da Kore Yarımadası’nın kuzeyinde yer alan; merkeziyetçi siyasal yapısı ve kapalı ekonomi modeliyle bilinen bir devlettir. Başkenti Pyongyang’dır. Temel Bilgiler Resmî Adı: Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (Kuzey Kore) Kıta / Bölge: Asya, Doğu Asya / Kore Yarımadası Başkent: Pyongyang Yönetim Biçimi: Tek parti egemenliğinde […]
Katar, resmî adıyla Katar Devleti, Arap Yarımadası’nın doğu kıyısında, Basra Körfezi üzerinde yer alan; küçük yüzölçümüne rağmen enerji kaynakları ve jeopolitik rolüyle dikkat çeken bir devlettir. Başkenti Doha’dır. Temel Bilgiler Resmî Adı: Katar Devleti Kıta / Bölge: Asya, Orta Doğu / Basra Körfezi Başkent: Doha Yönetim Biçimi: Mutlak monarşi Resmî Dil: Arapça (İngilizce yaygın […]
Umman, resmî adıyla Umman Sultanlığı, Arap Yarımadası’nın güneydoğu kıyısında yer alan; Hint Okyanusu ve Basra Körfezi geçişinde stratejik konuma sahip bir devlettir. Başkenti Maskat’tır. Temel Bilgiler Resmî Adı: Umman Sultanlığı Kıta / Bölge: Asya, Orta Doğu / Arap Yarımadası Başkent: Maskat Yönetim Biçimi: Mutlak monarşi (danışma meclisi unsurlarıyla) Resmî Dil: Arapça Para Birimi: Umman […]
Yeni Zelanda, resmî adıyla Yeni Zelanda, Güney Pasifik’te yer alan; iki büyük ada (Kuzey Adası ve Güney Adası) ile çok sayıda küçük adadan oluşan bir ada devletidir. Başkenti Wellington’dur. Temel Bilgiler Resmî Adı: Yeni Zelanda Kıta / Bölge: Okyanusya, Güney Pasifik Başkent: Wellington Yönetim Biçimi: Parlamenter demokrasi (anayasal monarşi çerçevesinde) Resmî Diller: İngilizce, Maori […]
Güney Afrika, resmî adıyla Güney Afrika Cumhuriyeti, Afrika kıtasının en güney ucunda yer alan; çok dilli, çok kültürlü yapısı ve zengin doğal kaynaklarıyla öne çıkan bir devlettir. Başkenti Pretoria’dır (yasama başkenti Cape Town, yargı başkenti Bloemfontein). Temel Bilgiler Resmî Adı: Güney Afrika Cumhuriyeti Kıta / Bölge: Afrika, Güney Afrika / Atlantik–Hint Okyanusu geçişi Başkent: […]
Filipinler, resmî adıyla Filipinler Cumhuriyeti, Güneydoğu Asya’da, Pasifik Okyanusu üzerinde yer alan takımadalardan oluşan bir devlettir. Başkenti Manila’dır (idari merkez: Metro Manila). Temel Bilgiler Resmî Adı: Filipinler Cumhuriyeti Kıta / Bölge: Asya, Güneydoğu Asya / Pasifik Başkent: Manila (idari bölge: Metro Manila) Yönetim Biçimi: Başkanlık sistemi (üniter devlet, bölgesel özerklik unsurlarıyla) Resmî Diller: Filipince […]
Hollanda, resmî adıyla Hollanda Krallığı, Batı Avrupa’da yer alan; denizle kurduğu tarihsel ilişkisi, deltalar ve alçak arazilerle şekillenmiş özgün bir devlettir. Başkenti Amsterdam’dır (hükümet merkezi Lahey’dedir). Temel Bilgiler Resmî Adı: Hollanda Krallığı Kıta / Bölge: Avrupa, Batı Avrupa / Kuzey Denizi kıyısı Başkent: Amsterdam (hükümet merkezi: Lahey) Yönetim Biçimi: Parlamenter monarşi Resmî Dil: Hollandaca […]
İsviçre, resmî adıyla İsviçre Konfederasyonu, Orta Avrupa’da yer alan; dağlık coğrafyası, federal yapısı ve güçlü kurumsal gelenekleriyle bilinen bir devlettir. Başkenti Bern’dir. Temel Bilgiler Resmî Adı: İsviçre Konfederasyonu Kıta / Bölge: Avrupa, Orta Avrupa / Alpler Başkent: Bern Yönetim Biçimi: Federal cumhuriyet (doğrudan demokrasi unsurlarıyla) Resmî Diller: Almanca, Fransızca, İtalyanca; Romansh sınırlı resmî statüye […]
by