Bilgisayar

Von Neumann Engeli: Hesaplamanın Görünmeyen Darboğazı

Modern bilgisayarların neredeyse tamamı, 1940’lı yıllarda ortaya konan bir tasarım fikrinin torunlarıdır: von Neumann mimarisi. Programların ve verinin aynı bellekte tutulduğu, tek bir işlemcinin bu belleğe erişerek komutları sırayla yürüttüğü bu model, dijital çağın zeminini oluşturdu. Ancak mimari ne kadar başarılı olursa olsun, hiçbir tasarım sonsuz ölçeklenebilir değildir. Donanım hızları arttıkça, işlemciler karmaşıklaştıkça ve veri […]

Bilgisayar

Neuromorphic İşlemciler

Klasik bilgisayar mimarisi, yaklaşık yetmiş yıldır değişmeyen bir temel üzerine kuruludur: Von Neumann mimarisi. Bellek ve işlem biriminin ayrıldığı, verilerin bu iki birim arasında ileri–geri taşındığı bu yapı, bugünkü dijital dünyanın neredeyse tamamını ayakta tutuyor. Ancak yapay zekânın karmaşıklığı arttıkça, enerji verimliliği ve gerçek zamanlılık gereksinimleri büyüdükçe, bu mimarinin sınırları çok daha görünür hale geliyor. […]

İnternet

Edge AI Nedir?

Yapay zekâ denildiğinde çoğu kişinin aklına ilk olarak dev veri merkezleri, bulut altyapıları ve yoğun GPU kümeleri geliyor. Oysa son yıllarda farklı bir paradigma sessiz ama güçlü bir şekilde yükseliyor: Edge AI ya da Türkçe karşılığıyla Yerel AI. Yani yapay zekâ modellerinin, bulut yerine doğrudan cihazın kendisinde, “uçta” çalıştırılması. Bu dönüşüm, yalnızca teknik bir mimari […]

Bilgisayar

Model Kuantizasyonu ve Sıkıştırması ile Yapay Zeka Verimliliğini Artırma Yöntemleri

Derin öğrenme modelleri son on yılda öyle bir büyüdü ki, artık yalnızca doğruluk tablolarındaki yüzdelerle değil, kullandıkları bellek miktarı ve tükettikleri enerjiyle de konuşuluyorlar. Milyarlarca parametreye sahip ağlar, karmaşık mimariler ve devasa veri kümeleriyle çalışan sistemler; etkileyici performanslar üretirken aynı zamanda ciddi bir altyapı yükü de yaratıyor. Bu noktada, Model Kuantizasyonu ve genel olarak model […]