Bilgi Güçtür!
Doğal taş dünyasına ilgi duyanların en sık sorduğu sorulardan biri şudur: Bir taşın gerçekten doğal olup olmadığı nasıl anlaşılır? Bu soru ilk bakışta basit gibi görünür; ama aslında gemoloji dünyasının en kritik ve en karmaşık başlıklarından biridir. Çünkü “gerçek taş mı?” sorusu çoğu zaman tek bir meseleyi değil, birbiriyle karışan birkaç ayrı ihtimali kapsar. Taş […]
Kanun-ı Esasi, Osmanlı Devleti’nin 23 Aralık 1876 tarihinde ilan edilen ilk anayasasıdır. Osmanlı Türkçesindeki adıyla Kânûn-ı Esâsî, “temel kanun” veya “anayasa” anlamına gelir. Bu belge, Osmanlı Devleti’nde mutlak monarşiden meşrutî monarşiye geçişin ilk büyük anayasal adımıdır. Kanun-ı Esasi ile padişahın yetkileri tamamen ortadan kaldırılmamış; ancak devletin kuruluşu, tebaa hakları, hükümet, memurlar, meclis, yargı, maliye ve […]
Islahat Fermanı, Osmanlı Devleti’nde 18 Şubat 1856 tarihinde ilan edilen ve özellikle gayrimüslim Osmanlı tebaasının haklarını genişletmeyi, müslim ve gayrimüslim tebaa arasında hukukî eşitlik ilkesini güçlendirmeyi ve Tanzimat reformlarını daha ileri bir aşamaya taşımayı amaçlayan tarihî reform belgesidir. Asıl adı Hatt-ı Hümâyun olan bu belge, Sultan Abdülmecid döneminde yayımlanmış ve Tanzimat Dönemi’nin ikinci büyük reform […]
Modern bilim, yalnızca büyük fikirlerin, dâhi bilim insanlarının veya teorik sistemlerin ürünü değildir. Bilim tarihi aynı zamanda deneylerin tarihidir. Bir eğik düzlemde yuvarlanan top, vakum altında öten bir çan, prizmadan geçen güneş ışığı, altın folyoya çarpan alfa parçacıkları, bezelye bitkileri, bakteriler, kurbağa bacakları, köpeklerin salya refleksi, parçacık hızlandırıcıları ve kütleçekim dalgası dedektörleri modern dünyanın bilgi […]
Amsterdam’ı Amsterdam Yapan Şey Nedir? Amsterdam, Avrupa’nın en kolay romantize edilen ama en zor sadeleştirilen şehirlerinden biridir. Çünkü şehir ilk bakışta çok net bir imaj üretir: Kanallar, dar cepheli evler, bisikletler, köprüler, müzeler, tramvaylar ve suya açılan sakin bir kent ritmi. Bunların hepsi doğrudur. Ama yine de Amsterdam’ı tam anlatmaz. Çünkü Amsterdam’ın asıl gücü, bunların […]
Kevin Lynch, 20. yüzyıl şehir düşüncesinin en berrak zihinlerinden biridir. Onu önemli yapan şey, şehri sadece teknik bir planlama problemi olarak değil; algılanan, hatırlanan ve zihinde biçim kazanan bir çevre olarak düşünmesidir. Lynch’in adı özellikle The Image of the City ile özdeşleşir. Bu eser, şehir kuramında büyük dönüşüm yaratmış ve “iyi şehir” tartışmasını yalnızca altyapı, […]
Rosalind Franklin, DNA’nın moleküler yapısının anlaşılmasında kritik rol oynayan İngiliz kimyager ve X-ışını kristalografıdır. Tam adı Rosalind Elsie Franklin olan bilim insanı, 25 Temmuz 1920’de Londra’da doğmuş, 16 Nisan 1958’de henüz 37 yaşındayken hayatını kaybetmiştir. Franklin en çok DNA’nın çift sarmal yapısının keşfine katkı sağlayan X-ışını kırınım çalışmaları ve özellikle Photo 51 adlı ünlü görüntüyle […]
George Orwell, gerçek adıyla Eric Arthur Blair, 20. yüzyılın en etkili İngiliz yazar, gazeteci, denemeci ve siyasal eleştirmenlerinden biridir. 25 Haziran 1903’te Britanya Hindistanı’nda, bugünkü Hindistan’ın Bihar eyaletindeki Motihari’de doğmuş; 21 Ocak 1950’de Londra’da hayatını kaybetmiştir. Orwell en çok Hayvan Çiftliği ve 1984 adlı eserleriyle tanınır. Ancak onu yalnızca iki ünlü romanın yazarı olarak görmek […]
Jensen Huang, tam adıyla Jen-Hsun Huang, NVIDIA’nın kurucu ortağı, başkanı ve CEO’su olan Tayvan doğumlu Amerikalı mühendis ve teknoloji yöneticisidir. 17 Şubat 1963’te Tayvan’ın Tainan kentinde doğmuştur. 1993 yılında Chris Malachowsky ve Curtis Priem ile birlikte NVIDIA’yı kurmuş, şirketin kuruluşundan itibaren başkan ve CEO olarak görev yapmıştır. Huang, 21. yüzyıl teknoloji ekonomisinin en etkili figürlerinden […]
Greta Thunberg, tam adıyla Greta Tintin Eleonora Ernman Thunberg, İsveçli iklim aktivisti ve Fridays for Future hareketinin en tanınan isimlerinden biridir. 3 Ocak 2003’te İsveç’in Stockholm kentinde doğmuştur. 2018 yılında, henüz 15 yaşındayken İsveç Parlamentosu önünde tek başına başlattığı okul greviyle dünya çapında tanınmıştır. Elinde tuttuğu “Skolstrejk för klimatet” yani “İklim için okul grevi” yazılı […]
Jane Jacobs, 20. yüzyıl şehir düşüncesini en derinden sarsan isimlerden biridir. O, mimarlık tarihinde doğrudan büyük yapılar inşa etmiş bir tasarımcı olarak değil; şehir denen karmaşık canlıyı alışılmış planlama dili dışında okumayı başarmış bir düşünür, yazar ve kamusal figür olarak öne çıkar. Jacobs’un önemi, şehir üzerine konuşmayı yalnızca uzmanların teknik alanı olmaktan çıkarıp gündelik hayat, […]
John Mueller, Google Search ekibinde görev yapan, özellikle SEO, Google Search Central, site sahipleri, yayıncılar, geliştiriciler ve dijital pazarlama uzmanları tarafından yakından takip edilen bir Google Search temsilcisidir. Google’daki resmi unvanı uzun süre Search Advocate olarak anılmıştır. Google Search Central profilinde Mueller’ın Google Search Relations çalışmalarını koordine ettiği ve Google’ın arama mühendisliği dünyası ile herkese […]
Spinoza, tam adıyla Baruch Spinoza veya Latince adıyla Benedictus de Spinoza, 17. yüzyılın en önemli filozoflarından biridir. 24 Kasım 1632’de Amsterdam’da doğmuş, 21 Şubat 1677’de Lahey’de hayatını kaybetmiştir. Descartes ve Leibniz ile birlikte erken modern rasyonalist felsefenin en büyük isimleri arasında kabul edilir. Ancak Spinoza’yı yalnızca rasyonalist gelenek içinde görmek yeterli değildir. O, Tanrı, doğa, […]
Mohs Sertlik Ölçeği, minerallerin çizilmeye karşı gösterdiği direnci karşılaştırmalı biçimde sıralayan en temel sistemlerden biridir. Doğal taşlar, mücevherler ve mineral örnekleri hakkında konuşurken en sık duyulan teknik kavramlardan biri budur. Bunun nedeni açıktır: Bir taşın ne kadar dayanıklı olduğunu anlamaya çalışan herkes, bir noktada sertlik meselesiyle karşılaşır. Yüzükte kullanılacak bir safir ile kolyede daha rahat […]
Muz ağacı, gündelik dilde son derece tanıdık bir ifadedir. Tropik bölgeleri, geniş yaprakları, salkım halindeki meyveleri ve güçlü siluetiyle çoğu insanın zihninde gerçek bir ağaç gibi yer eder. Ancak botanik açıdan bakıldığında bu tanım yanıltıcıdır. Çünkü muz ağacı, bildiğimiz anlamda odunsu bir gövdeye sahip bir ağaç değildir. O, ağaç görünümü kazanmış, çok yıllık, devasa bir […]
Meydan, bir şehrin yalnızca boşluğu değildir. Tam tersine, bir şehrin en yoğun anlam taşıyan yüzeylerinden biridir. Yolun açıldığı, kalabalığın toplandığı, iktidarın kendini gösterdiği, halkın sesini duyurduğu, anıtların yükseldiği, törenlerin yapıldığı, yasın tutulduğu, bayramın kutlandığı ve bazen tarihin yön değiştirdiği alan çoğu zaman meydandır. Bu yüzden dünyanın en güçlü meydanlarını konuşmak, sadece güzel kamusal alanlardan söz […]
Yürünebilir şehirler, yalnızca kaldırımı olan şehirler değildir. Yürünebilirlik; mesafelerin insan ölçeğinde kurulması, sokakların sadece araç akışına göre değil gündelik hayata göre tasarlanması, kamusal alanların gerçekten kullanılabilmesi, güven duygusunun desteklenmesi ve toplu taşımanın yürümeyi tamamlayan bir omurga sunması demektir. Bu yüzden bir şehrin yürünebilir olup olmadığını anlamak için yalnızca merkezindeki birkaç turistik sokağa bakmak yetmez. Asıl […]
Doğal taşlar ve mücevherler dünyası, dışarıdan bakıldığında büyüleyici; içeriden bakıldığında ise oldukça teknik bir alandır. Bir taşın rengini beğenmek kolaydır, ama o taş hakkında yazılan açıklamaları, sertifika üzerindeki kavramları, satış dilindeki ifadeleri ve gemolojik değerlendirme terimlerini gerçekten anlamak daha zordur. Çünkü mücevher dünyası yalnızca estetik kavramlarla değil; mineraloji, gemoloji, kesim, yüzey işleme, optik davranış, laboratuvar […]
Magna Carta, 1215 yılında İngiltere Kralı John tarafından kabul edilen ve kralın yetkilerini hukukla sınırlamaya yönelik en önemli Orta Çağ belgelerinden biridir. Latince adıyla Magna Carta Libertatum, yani “Özgürlüklerin Büyük Fermanı” anlamına gelir. Tarihte daha çok “Büyük Ferman” veya “Büyük Şart” olarak bilinir. 15 Haziran 1215’te Thames Nehri yakınlarındaki Runnymede çayırında, Kral John ile isyancı […]
Barry Schwartz, arama motoru optimizasyonu, Google algoritma güncellemeleri, arama motoru haberleri ve dijital pazarlama dünyasında en çok takip edilen isimlerden biridir. En çok Search Engine Roundtable adlı SEO haber sitesinin kurucusu ve editörü olarak tanınır. Aynı zamanda New York merkezli web danışmanlık ve yazılım şirketi RustyBrickin CEO’sudur. Search Engine Land’de “contributing editor” olarak yazılar yayımlar […]
by